स्वास्थ्यमा वेथिति

 ‘माफिया’को स्वार्थमा करोडौंको टेन्डर, विशाल पण्डित भन्छन्, ‘६ महिनादेखि कराउँदा बल्ल खोलिदिए’,


काठमाडौं मुलुक आर्थिक संकट फस्न लागिरहेको अवस्थामा स्वास्थ्य मन्त्रालयले दातृ निकायसँग चन्दा मागेर एक व्यापारीलाई खुसी बनाउन मेडिकल उपकरण खरिदको जिम्मा दिन लागेको छ । सरकारी रकमबाट खरिद गर्दा विभिन्न समस्या देखिने भएपछि मन्त्रालय र विभागले विश्व वैङ्कसँग रकम मागेर व्यापारी खुसी बनाउँन लागेकाे हो ।

तत्कालीन स्वास्थ्यमन्त्री विरोध खतिवडाले विश्व वैङ्कसँग उपकरण खरिद गर्न भन्दै ३६ करोड रुपैयाँ मागेर विभागमा पठाएका थिए । तर, स्वास्थ्य मन्त्रालयलाई के खरिद हुँदैछ भन्ने विषयमा जानकारी थिएन ।

खतिवडा स्वास्थ्यमन्त्रीबाट हटेपछि उनको ठाउँमा तत्कालीन राज्यमन्त्री भवानी खापुङ आएका छन् । अरुले मिलाएको सेटिङको दोष खापुङले खेप्नुपर्ने अवस्था आएको छ । स्वास्थ्य सेवा विभागका अनुसार ३६ करोडमध्ये १९ करोडका सात वटा इन्टीग्रेटेड वेस्ट हस्पिटल म्यानेजमेन्ट सिष्टम खरिद गर्न मेडिकल व्यापारी विशाल पण्डितका लागि खुलाइएको छ ।

पण्डितकै लागी खुलाएको कुरा मन्त्रालयदेखि विभागसम्मका सम्बन्धित अधिकारीले बताएका छन् । स्वास्थ्य सेवा विभागका उच्च अधिकारीले बताए अनुसार पण्डितले नै टेन्डर खुलाउन पटकपटक दवाब दिएका थिए ।

पण्डितले आफूअनुकूल कर्मचारीको सरुवा बढुवा र नियुक्ति गर्दा उच्च अधिकारीहरुलाई आर्थिक सहयोग गर्ने भएकाले पनि त्यो रकम उठाउँन उनले राजनीतिक दलका उच्च अधिकारीलाई आफूलाई ‘बिजनेश’ मिलाउन दबाव दिइरहेको मन्त्रालय /विभागका कर्मचारी बताउँछन् ।

पण्डित नेकपा एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष माधव नेपालमा खास मान्छे हुन् । तर, उनको व्यापारिक सम्बन्ध सबै दलका नेताहरुसँग उस्तै रहेको देखिन्छ । पण्डितको दवाब खेप्न नसकेपछि दातासँग चन्दा मागेर १९ करोडको सातवटा इन्टीग्रेटेड वेस्ट हस्पिटल म्यानेजमेन्ट सिष्टम खरिद गर्ने ठेक्का सुनिश्चित गर्दिएको हो ।

अझै तीनदिन टेन्डर हाल्ने समय बाँकी रहेको छ । यसबीचमा स्वास्थ्य लाइभलाई प्राप्त डकुमेन्टमा इन्टीग्रेटेड वेस्ट हस्पिटल म्यानेजमेन्ट सिष्टम खरिदका लागि स्पेसिफिकेसनमा हस्पिटेक प्रा.लिलाई मात्र मिल्ने बनाइएको छ । यो कुरा स्वयं विशाल पण्डितले पनि स्वीकार गरेका छन् । उनले भनेका छन् ‘६ महिनादेखि कराउँदा कराउदा बल्ल एउटा काम दिन लागेका छन् । त्यो पनि मेरो रिस गर्नेहरु बिरोध जनाउन थालेका छन् ।’,

मिलेमतो पनि अच्चमकै छ । थाहा पाउँछन् भन्ने पनि छैन । यतिसम्मको सेटिङ गरिएको छ की, सातवटा इन्टीग्रेटेड वेस्ट हस्पिटल म्यानेजमेन्ट सिष्टम खरिदका लागि नयाँ स्पेसिफिकेसन समेत बनाइएको छैन

केही वर्ष अगाडि पनि पण्डितले सेटिङ्मा विभिन्न अस्पतालका लागि उक्त उपकरण ल्याएका थिए । अहिले पनि उनले त्यही स्पेक पेश गरेका छन् । पहिलाकोभन्दा तेब्बर बढी मूल्यमा पण्डिलेले स्वास्थ्यलाई ती उपकरण भिडाउने गरी सेटिङ मिलाएको देखिन्छ ।

सार्वजनिक खरिद कानुन अनुसार निश्चित सप्लायर्सलाई मिल्ने गरी स्पेसिफिकेसन्स बनाउन मिल्दैन । त्यो खरिद मिलेमतो र भ्रष्टाचार हो । अहिले इन्टीग्रेटेड वेस्ट हस्पिटल म्यानेजमेन्ट सिष्टम खरिदको जिम्मा कमिसनका लागि सेटिङमा पण्डितलाई सुम्पने तयारी भइरहेको पाइन्छ ।

स्वास्थ्य सेवा विभाग व्यवस्थापन महाशाखाका प्रमुख डा . रुद्र मरासिनीले पनि नयाँ स्पेक नबनाएको विषय स्वीकार गरेका छन् । ‘ हामीले नयाँ स्पेक बनाएनौं । स्पेक बैंकबाट निकालेर प्रस्तुत गरिएको हो’, निर्देशक मरासिनीले भने, ‘उक्त स्पेक विशाल पण्डितलाई मात्रै मिल्ने खालको भन्न गुनासाहरु आएका छन् । यस विषयमा टेन्डर हाल्ने समय सकिएपछि हामीले अध्ययन गर्नेछौं ।’,

व्यवस्थापन महाशाखा २२ जेठमा सार्वजनिक सूचना जारी गरेको थियो । सात वटा इन्टीग्रेटेड वेस्ट हस्पिटल म्यानेजमेन्ट सिष्टमसँगै १५ वटा १५० लिटरका अटोक्लेप मेसिन, ७५ लिटर क्षमताको १८५ वटा गरी जम्मा ७ करोड ६३ लाख ४३ हजार ३ सय ३३ रुपैयाँको अटोक्लेप मेसिन पनि खरिद गर्न लागिएको छ । उक्त अटोक्लेप मेसिनमा भने लक लगाइएको छैन । यो मेसिन भने पण्डितले ल्याउने हैनन् ।

टेन्डरको म्याद बाँकी हुँदै उजुरी पर्न सुरु

इन्टीग्रेटेड वेस्ट हस्पिटल म्यानेजमेन्ट सिष्टम टेण्डर प्रक्रियामा एकमात्रै कम्पनीलाई दिने गरी टेक्निकल स्पेसिफिकेसन बनाएपछि अन्य कम्पनीहरु बिरोधमा देखिएका छन् । उक्त उपकरण पण्डितले बर्टिनबाट ल्याउन लागेका हुन् ।

इन्टीग्रेटेड वेस्ट हस्पिटल म्यानेजमेन्ट सिष्टम खरिदका लागि तयार पारिएको स्पेसिफिकेसन फ्रान्सको बर्टिन कम्पनीसँग मात्रै मिल्छ । बर्टिन फ्रान्सको कम्पनी हो । यसको नेपाली डिलर विशाल पण्डितको हस्पिटेक हो । व्यवस्थापन महाशाखाले सुनुवाई नगरेको भन्दैं सेन्ट्रल बिज्नेस लिङ्क प्रलिले स्वास्थ्यमन्त्री भवानीप्रसाद खापुङको ध्यानाकर्षण गराएको छ ।

सिभिल अस्पतालमा यही मेसिन पण्डितले १ करोड ८६ लाखमा ल्याइएका थिए । सिभिलमा सोही प्रकृतिको अर्को मेसिन पनि १ करोड ८० लाखमा खरिद गरिएको छ । तर, विभागले हाल खरिद गर्न लागेको ७ वटा मेसिनको दाम १९ करोड रहेको छ ।

स्रोतका अनुसार ५ वटा २० केजीका र २ वटा ५० केजी क्षमताको खरिद गर्न लागिएको हो । उही मेसिनको दाम करोडौं फरक परेको छ । पण्डितले विगतमा खरिद गरेकै स्पेकका आधारमा अहिले टेण्डर खुलाइएको हो ।

अधिकारीहरु भन्छन् , ‘कम्तिमा पनि सात करोड रुपैयाँ घोटाला हुन लागेको छ । पुरानो टेक्नोलोजी भएकाले यसको अहिले खासै प्रयोग हुँदैन।’, अटोमेटिक सिस्टमवाल उपकरण विश्वमा आएका छन् । तर, नेपालमा व्यापारी खुसी बनाउँनकै लागि सेवालाई पाखा लगाइएको छ । मुलुकको आवश्यकताभन्दा पनि व्यापारीको स्वार्थलाई प्राथमिकतामा राखेर उकरण खरिद गर्न स्वास्थ्य मन्त्रालय अग्रसर देखिन्छ ।

के भन्छन् व्यापारी विशाल पण्डित ?

नेपालमा अहिलेसम्म सोलिड वेस्ट म्यानेजमेन्टमा जतिपनि उपकरणहरु प्रयोग भएका छन्, हाम्रा मेसिनहरु ११ वटा रहेका छन् । बाँकी अन्य कम्पनीका ११ वटा रहेका छन् । हाम्रो सबै चलिरहेका छन् । तर, अरुका तीनवटा पनि संचालनमा छैनन् ।

आजभन्दा तीन वर्ष अगाडि विश्व बैंकको टोलीले अनुसन्धान गरेर यो प्रविधि उचित ठानेर सुरु गरेको हो । अहिले स्वास्थ्य सेवा विभागले किन्न खोजेको ३८ करोडको मेसिन हो । यसमध्ये हाम्रो टेक्नोलोजी किन्न लागेको जम्मा १९ करोडको हो । बाँकी काम लाग्ने नलाग्ने सबै भिडाएका छन् ।

बाहिर मान्छेलाई के लागेको छ भने, विशाल पण्डितको दवाब थग्न नसकेर किन्न लाग्यो । कर्मचारीलाई २० करोड रुपैयाँको के के खेलोमेलो गर्नुछ । मेरो उपकरण देखाएपछि कार्यक्रम सफल हुन्छ । मैले सबै चलाएर देखाउँछु । एक रुपैयाँको पनि काम दिएनौं के गरेको भनेर मैले कराउन थालेको ६ महिना भएको छ । अहिलेसम्म परेको थिएन् तर आर्थिक वर्षको अन्त्यतिर विश्व बैंकबाट रकम निकासा भयो, यो कसैले मेरो मायाले टेन्डर गरेको हैन ।

पण्डितले आफ्नो मायाले टेण्डर नगरेको दाबी गरेपनि यो उपकरण खरिदमा तयार पारिएका कागजात र गतिविधि हेर्दा उनकै मायाजालमा परेर सबै काम भइरहेको देखिन्छ ।

क्याटेगोरी : समाचार

तपाईको प्रतिक्रिया दिनुहोस

ट्रेण्डिङ