स्वास्थ्य क्षेत्रमा व्यापक ‘क्लिनअप’ को तयारी, (स्वास्थ्यमा राजनीतिक नियुक्तीको अवस्था यस्तो छ)

काठमाडौं । स्पष्ट बहुमतसहित सरकार गठनको पूर्वसन्ध्यामा रहेको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले राजनीतिक नियुक्ति लिएका पदाधिकारीहरूले राजीनामा दिएर मार्गप्रशस्त गर्नुपर्ने संकेत दिएको छ। शीर्ष तहबाट औपचारिक धारणा सार्वजनिक नभए पनि दोस्रो र तेस्रो तहका नेतामार्फत यस्तो सन्देश बाहिरिएको हो ।

रास्वपाका नेताहरूका अनुसार राज्यका विभिन्न निकायमा व्यापक सुधार आवश्यक रहेको निष्कर्षसहित राजनीतिक रूपमा नियुक्त भएका पदाधिकारीहरूले स्वयं जिम्मेवारी बुझेर पद त्याग गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ । उनीहरूले देश विकासको गति तीव्र बनाउन संरचनागत अवरोध हटाउन आवश्यक रहेको बताएका छन् ।

यसैबीच, २५ वर्ष सेवा अवधि पूरा गरेका र ५० वर्षभन्दा माथिका कर्मचारीलाई सम्मानजनक विदाइ गर्दै नयाँ र सक्षम पुस्तालाई अवसर दिने तयारीसमेत रास्वपाले गरेको स्रोतको छ । यसलाई नयाँ विकास मोडलको सुरुआतका रूपमा व्याख्या गरिएको छ ।

रास्वपाका नेताहरूले राजनीतिक नियुक्ति कायम रहँदासम्म प्रभावकारी काम गर्न कठिन हुने तर्क अघि सारेका छन् । उनीहरूका अनुसार निर्णय प्रक्रियामा राजनीतिक प्रभाव घटाउन नसकेसम्म अपेक्षित सुधार सम्भव हुँदैन ।

यही सन्दर्भमा स्वास्थ्य क्षेत्र पनि राजनीतिक नियुक्तीको चपेटाबाट अछुतो छैन । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय मातहत मात्रै विभिन्न परिषद्, बोर्ड र निकायहरूमा एक सयभन्दा बढी व्यक्तिहरू राजनीतिक रूपमा नियुक्त रहेको अनुमान छ । केहीको कार्यकाल सकिए पनि अधिकांश अझै पदमा कायम छन्, जसले सुधार प्रक्रियामा चुनौती थपिरहेको छ ।

राजनीतिक नियुक्तिमा ‘मार्गप्रशस्त’ को आवाज उठेपछि यतिबेला राजनीतिक र प्रशासनिक वृत्तमा तरङ्ग सिर्जना भएको छ । आम नागरिकबाट भने यसलाई सकारात्मक रूपमा लिइएको छ ।

विश्लेषकहरूका अनुसार समय तोकेर गरिने राजनीतिक नियुक्ति प्रणालीले दीर्घकालीन रूपमा संस्थागत स्थायित्व, पारदर्शिता र कार्यसम्पादनमा असर पार्दै आएको छ । यस्तो अवस्थामा रास्वपाको यो संकेतले आगामी दिनमा नियुक्ति प्रणालीमै परिवर्तन ल्याउन सक्ने आकलन गरिएको छ ।स्वास्थ्यकाे केही नियुक्ति खाली छ भने, केेहीमा नयाँ आएकोले अपडेट भइनसकेको मन्त्राालयले जनाएको छ ।

स्वास्थ्यमा राजनीतिक नियुक्तीको अवस्था